close
Breaking news

Ropa naftowa obok gazu pozostaje wciąż najważniejszym źródłem energii na ...read more Metale szlachetne służyły kiedyś jako środek płatniczy. Od zawsze były oz...read more Po pierwszym kwartale 2018 roku Deutsche Bank ogłosił, że jego zyski spadły ...read more

Kreacja pieniądza – czym jest i czy można ją zatrzymać?

Kreacja pieniądza to proces wprowadzania do obiegu przez banki dodatkowych ilości pieniędzy. Prowadzi do powstania nowych zasobów pieniężnych. Obieg pieniądza z kolei to wszystkie operacje, które powodują przemieszczanie się pieniądza. Kreacja pieniądza – jakie ma odmiany?  Czy można ją zatrzymać?

 

Kreacja pieniądza może występować w dwóch formach: pierwotna kreacja pieniądza i wtórna kreacja pieniądza. Zajmuje się nią Bank Centralny oraz banki komercyjne. Bank Centralny ma prawo do wprowadzenia nowych pieniędzy do gospodarki poprzez kupno tak zwanych aktywów finansowych lub poprzez udzielanie pożyczek dla instytucji finansowych. Banki komercyjne z kolei mogą kreować pieniądz, głównie poprzez udzielanie kredytów bankowych swoim klientom. Pieniądz taki traktowany jest tak jak gotówka.

 

Pierwotna i wtórna kreacja pieniądza

Pierwotna kreacja pieniądza to proces przebiegający w Banku Centralnym, polegający na udzielaniu kredytów bankom komercyjnym oraz emitowaniu pieniądza gotówkowego. Co ciekawe, udzielenie kredytu przez Bank Centralny nie jest dla niego wydatkiem, ponieważ na ten cel tworzy nowy pieniądz. Pierwotna kreacja pieniądza – najpopularniejsze sposoby:

  • udzielenie kredytu bankom,
  • wypłacenie gotówki poprzez Bank Centralny na rzecz jednostki budżetowej,
  • emisja przez Bank Centralny znaków pieniężnych,
  • skup przez Bank Centralny zagranicznych walut.

 

Wtórna kreacja pieniądza odbywa się poprzez udzielanie kredytów przez banki komercyjne różnym podmiotom gospodarczym. Wszelka działalność kredytowa banków możliwa jest natomiast dzięki posiadanym przez nie zasobom, które pochodzą ze źródeł takich jak:

  • środki własne banku,
  • pożyczki zaciągane z banku centralnym,
  • pożyczki zaciągane na rynku międzynarodowym.

 

Czym jest obieg pieniądza?

Obieg pieniądza w skrócie, oznacza wszelkie procesy ekonomiczne, które związane są z wymianą towarów i usług oraz regulowaniem różnych zobowiązań, takich jak płace, wynagrodzenia, podatki czy ubezpieczenia. Pieniądz w obiegu jest środkiem cyrkulacji, czyli jest w ciągłym ruchu. Dodatkowo stanowi środek płatniczy. Obieg pieniądza może mieć kilka rodzajów:

  • obieg pieniądza gotówkowy – realizowany za pomocą znaków pieniężnych,
  • obieg pieniądza bezgotówkowy – realizowany za pomocą przenoszenia depozytów z jednego rachunku bankowego na inny,
  • transakcyjny obieg pieniądza – między podmiotami gospodarczymi,
  • dochodowy obieg pieniądza – między podmiotami gospodarczymi a ludnością, czyli na przykład płace oraz między podmiotami gospodarczymi i budżetem, czyli na przykład podatki czy zasiłki.

 

Obieg pieniądza ma nawet w ekonomii swoje równanie, które opiera się na pewnych założeniach i uproszczeniach. Po przyjęciu, że szybkość obiegu i ceny są stałe, każda zmiana ilości pieniądza powoduje taką samą zmianę produktu.

 

Kreacja pieniądza i jej granice

Generalnie banki same stwarzają sobie ograniczenia co do ilości emitowanych depozytów. Natomiast ich ograniczenia zależą od:

  • ograniczeń ze strony rynku – bank musi zachować zyskowność,
  • działań podmiotów – stanu spłacanych długów,
  • polityki monetarnej banku centralnego – określenie stopy procentowej ma zasadniczy wpływ na zachowania kredytobiorców.

 

Może także dojść do sytuacji kryzysowej, w której trzeba poluzować politykę pieniężną.  Konieczne jest wtedy szybkie powiększenie bazy monetarnej, które Bank Centralny dokonuje poprzez kupno aktywów, których normalnie nie kupuje. Bez wątpienia jednak, obieg pieniądza musi być procesem, który nigdy nie ustaje.

Story Page